Ga naar inhoud

Stijlprofiel · Mode & esthetiek

Kimono: het kledingstuk met een eigen taal

De kimono is meer dan een jurk: het is een stille taal van stof, patroon en draagwijze. Wie hem draagt, vertelt zonder woorden wie ze is, bij welke gelegenheid en in welk seizoen. Geen wonder dat dit kledingstuk na eeuwen nog altijd Japans meest geliefde traditie is.

Vrouwen in kimono op de Nibancho-straat in Kanazawa
Foto: DimiTalen / Wikimedia Commons, CC0
Japanse naam
着物
Categorie
Traditionele kleding
Gelegenheid
Ceremonieel, feestelijk, dagelijks (afhankelijk van type)
Kenmerk
Elk element van de kimono heeft een eigen naam, betekenis en draagwijze

Wat een kimono is

Een kimono is een rechte, T-vormige jurk die om het lichaam wordt gewikkeld en met een obi (brede ceintuur) wordt vastgezet — er zit geen rits, knoop of haak aan. Het woord betekent letterlijk 'draagding' en verwees oorspronkelijk naar kleding in het algemeen; pas later kreeg het de betekenis van het traditionele kledingstuk dat we nu kennen.

Omdat de kimono geen maten kent, wordt hij met één stofbaan gemaakt en aan het lichaam aangemeten met plooien en de obi. Dezelfde kimono kan daardoor door verschillende mensen worden gedragen — de draagwijze, niet het kledingstuk, bepaalt de pasvorm. De mouwlengte, het patroon en de stof vertellen wie je bent en wanneer je het draagt.

De belangrijkste soorten

Er bestaat niet één kimono: er zijn tientallen soorten, elk met een eigen functie en formaliteit. De furisode met lange, loshangende mouwen is het pronkstuk van jonge ongehuwde vrouwen, terwijl de tomesode — met patronen alleen onder de obi — de formele keuze is voor getrouwde en oudere vrouwen. De houmongi is het semi-formele bezoekmodel, en de komon met zijn kleine patroon is de alledaagse kimono.

Daarnaast zijn er de yukata, de losse katoenen zomerkimono die bij festivals en in ryokan wordt gedragen, en de hakama, een wijde broekrok die over de kimono gaat bij afstuderen en budo. De stof volgt het seizoen: in de winter zijde en donkere kleuren, in de zomer linnen en motieven van zomerbloemen of stromend water.

Hoe je een kimono draagt

Een kimono aantrekken is een ambacht. Onder de kimono komt een nagajuban (onderkimono), daarover de kimono zelf, en daaromheen de obi die strak op de rug wordt geknoopt. De kraag wordt zorgvuldig gelegd, de mouwen vallen op de juiste hoogte en de zoom mag net niet de grond raken. Zonder hulp lukt dat niet in tien minuten — vandaar de kitsuke, de professionele dresser die in verhuurwinkels en bij ceremonies helpt.

De belangrijkste regel: de kimono wordt links-over-rechts gesloten. Rechts-over-links is voorbehouden aan begrafenissen en is de grootste fout die je kunt maken. Verder horen er tabi (gespleten kousen) en zori-sandalen bij, en beweeg je in kleine stappen met een rechte rug — de kimono dwingt je tot houding.

Kimono huren in Japan

Kimono huren is in Japan goed geregeld en erg populair bij bezoekers. In Kyoto (Higashiyama en rond Kiyomizu-dera) en Tokio (Asakusa) zitten tientallen verhuurwinkels die een complete set verhuren — inclusief hulp bij het aankleden, want zonder hulp lukt dat echt niet even snel. Vaak kun je ook je haar laten doen en slaan de winkels je bagage op.

De prijzen lopen uiteen van een paar duizend yen voor een simpele yukata tot aanzienlijk meer voor een volledige zijden kimono met kapsel. Combineer het met een tempelbezoek of theeceremonie, en houd rekening met het feit dat je de hele dag met een strakke obi loopt: comfortabel is het niet, sfeervol des te meer.

Kimono in het dagelijks leven vandaag

De meeste Japanners dragen de kimono tegenwoordig niet dagelijks meer, maar wel bij de momenten die ertoe doen: de seijin shiki (meerderjarigheidsviering), bruiloften, afstuderen, nieuwjaar en de theeceremonie. Op straat zie je hem vooral in historische wijken als Kyoto's Gion of Kanazawa's oude straten — en steeds vaker ook gewoon in de stad.

De jonge generatie omarmt de kimono op eigen manier: tweedehands kimono's zijn hip, kimono-cafés en -verhuur maken het laagdrempelig, en op sociale media delen jongeren hun kimono-looks. Zo verandert de kimono van een strikte traditie naar een persoonlijke keuze — zonder zijn betekenis te verliezen.

De bekendste soorten op een rij

De kimono kent vele soorten — dit zijn de bekendste om op te letten tijdens een reis door Japan.

Furisode

振袖

Coming-of-Age Day en formele feesten

Kimono met lange, loshangende mouwen, gedragen door jonge ongehuwde vrouwen. Het pronkstuk tijdens de seijin shiki.

Houmongi

訪問着

Bezoek, bruiloften en recepties

Semi-formeel bezoekmodel, vaak met het patroon dat doorloopt over schouders en mouwen.

Komon

小紋

Informele uitjes en dagelijks gebruik

Alledaagse kimono met een klein, herhalend patroon over de hele stof.

Yukata

浴衣

Zomerfestivals, vuurwerk en onsen

Losse katoenen zomerkimono, oorspronkelijk een slaapjapon; nu de klassieker bij festivals en in ryokan.

Hakama

袴

Afstuderen en budo (vechtsporten)

Wijde broekrok die over de kimono wordt gedragen, met diepe plooien.

Veelgestelde vragen

Mag je als buitenlander een kimono dragen?

Ja, absoluut. Kimono huren en dragen is in Japan een gewaardeerde manier om de cultuur te beleven, en verhuurwinkels in Kyoto en Asakusa verwelkomen buitenlandse bezoekers. Respect voor de draagwijze — zoals links-over-rechts sluiten — is belangrijker dan je afkomst.

Wat kost kimono huren in Japan?

De prijzen lopen uiteen: een simpele yukata-set kan al voor een paar duizend yen, terwijl een complete zijden kimono met kapsel en hulp bij aankleden aanzienlijk duurder is. De exacte prijs verschilt per winkel en seizoen — vergelijk ter plekke en vraag wat er inbegrepen is.

Wat is het verschil tussen een kimono en een yukata?

Een yukata is een losse, ongevoerde katoenen kimono voor de zomer, oorspronkelijk bedoeld als bad- en slaapkleding. Een kimono is formeler, meestal van zijde, met meerdere lagen en een strakkere draagwijze. De yukata mag je op blote voeten in geta dragen; bij een kimono horen tabi en zori.

In welke richting wikkel je een kimono?

Altijd links-over-rechts: de linkerkant van de kimono komt over de rechterkant. Rechts-over-links is voorbehouden aan begrafenissen en wordt als een zware faux pas gezien. Het is de belangrijkste regel om te onthouden — ook bij een gehuurde kimono.

Verder ontdekken